Meidenvenijn: hoe meiden elkaar het leven zuur kunnen maken

Meidenvenijn: meisjes zijn er meester in. En het komt helaas overal voor: in de klas, op het plein én thuis, maar ook in de digitale wereld. Het is het subtiele spel van aantrekken en afstoten met steken onder water en honingzoet gedrag. Het resultaat: bazige kliekjes en meisjes die eenzaam onderaan de pikorde bungelen.

Voor leerkrachten en ouders is meidenvenijn een serieus probleem als het de kop opsteekt. En waar je allebei direct en accuraat mee aan de slag moet.

Meidenvenijn

Ik coach regelmatig meisjes die last hebben van meidenvenijn. Dat is een vorm van pesten waarbij je een bijenkoningin hebt met een aantal voedsters (hofdames), werksters (wannabes) en omstanders. Er is meestal één mikpuntmeisje. Een meisje dat niet altijd een buitenbeentje hoeft te zijn, maar juist vaak een bedreiging voor de koningin vormt, omdat ze zelfvertrouwen heeft, origineel of creatief is.

31

Enkele signalen van meidenvenijn zijn:

  • kliekjes in de klas en op het schoolplein
  • zuchten
  • ogen rollen
  • snuiven
  • briefjes doorgeven
  • fluisteren
  • buitensluiten
  • negeren
  • wegrennen.

Mikpuntmeisjes komen bij me voor hulp. Maar ook kinderen, die het zien gebeuren en er last van hebben, maar niet weten hoe ze het moeten laten stoppen. Het allerbelangrijkste is dat er met school samengewerkt wordt. Ik kan hen sterker maken, leren wat ze zeggen of doen, maar het kan alleen stoppen als op school de juiste aanpak wordt ingezet. En daarvoor heb je de leerkracht nodig.

Last van meidenvenijn in de klas?

De leerkracht moet zorgen dat hij of zij echt leiding geeft aan de groep. Ervoor zorgt dat de klas veilig is, waar elk kind tot zijn recht komt. Daarbij is het belangrijk om scherp te zijn op je eigen gedrag als leerkracht. Geef je elk kind evenveel aandacht? Laat je je niet door dat ‘lieve meisje die toch niet pest’ in de luren leggen? Zorg je in de eerste zes weken (die sommige mensen de Gouden Weken (B.Bijleveld) noemen) ervoor dat je een fijne sfeer in de klas creëert?

In een groep waar de leerkracht het groepsproces niet bewust begeleidt, gaat het recht van de sterkste gelden. Een geweldige voedingsbodem voor de koningin in het meidenvenijn.

Het goede nieuws is dat je het kan laten ophouden. Soms heb je daarbij de hulp van specialisten nodig: een IB-er of gedragsspecialist. Er zijn goede boeken met allerlei ideeën hoe je het kan aanpakken. Het boek dat ik erover las, Meidenvenijn in het basisonderwijs van Anke Visser,  is een fijn boek met allerlei speelse tips en tools hoe je het kan (en moet) aanpakken in de klas, op school en thuis.

Hieronder een aantal tips uit het boek:

1# Merk de signalen op en doe er wat aan.

2# Laat merken dat je de meisjes doorhebt.

3# Bespreek het, maak afspraken over gedragsregels en let op de naleving ervan.

4# Elke school heeft zijn eigen methode om pesten aan te pakken. Een paar goede ideeën:

  • Vorm een steungroep van kinderen die helpen om het meidenvenijn te stoppen.
  • Leer kinderen empathie.
  • Laat kinderen hun eigen rol zien en geef ze tips om die te veranderen. Bijvoorbeeld: leer de omstanders om het mikpuntmeisje te troosten, in hun eigen groepje op te nemen, af te leiden, of de situatie met een grapje luchtiger te maken.
  • En leer de bijenkoningin zich in een ander te verplaatsen: hoe voelt de ander zich? Is het fijn om anderen te commanderen? Leer stoppen als de ander dat vraagt.

5# Geef de koningin en hofdames grenzen en kaders. Informeer de ouders over het gedrag van hun kind en geef informatie hoe hun kind het gedrag kan veranderen, zodat thuis ook geoefend kan worden.

6# Laat eens iemand een keer de klas (en jouw gedrag als leerkracht) observeren: welke subtiele gedragingen hebben de koningin en de hofdames in de klas? En hoe reageer jij er als leerkracht op? Hoe beïnvloed jij het groepsproces?

7# Volg het pestprotocol en betrek ouders bij alle stappen. Stimuleer de meisjes tot gedragsverandering en in het uiterst geval, dwing ze er toe. Met als uiterste sanctie dat hardnekkig venijnige koninginnen en hofdames naar een andere school moeten. (Dit laatste klinkt misschien heel erg vergaand, maar ik zie nog steeds vaak dat het mikpunt naar een andere klas of school gaat, waarna de koningin haar pijlen gewoon weer op een ander kan richten.)

Wat kun je als ouder doen aan meidenvenijn

a# Interesseer je voor het groepsproces in de klas. Hoor je van je kind dat er meidenvenijn heerst in de klas, stel de leerkracht daarvan op de hoogte en bespreek wat hij/zij er aan gaat doen en wanneer. Laat je niet afschepen!

b# Bespreek met andere ouders wat je gehoord of gezien hebt.

c# Leer je eigen kind empathie en voor anderen te zorgen. Wees zelf geen ‘Queen mom’ die een voorkeursbehandeling voor zichzelf en haar kinderen verwacht en vindt dat anderen maar moeten leren om voor zichzelf op te komen.

d# Als je hoort dat jouw kind een rol heeft, ontken dat dan niet maar zoek uit welke rol. Verbied bepaald gedrag en leer je kind om ander, fijner gedrag aan te leren.

e# Leg je eigen verleden en gedrag op school onder de loep: was je zelf de bijenkoningin? Of het mikpuntmeisje? In hoeverre projecteer je je gevoelens hierover op je eigen kind? Of op de anderen? En ben je nu Queen-mom of Mikpuntmama?

f# Heb je een klacht over meidenvenijn ga daarmee eerst naar de leerkracht. Vind je er geen gehoor of ben je het oneens met de aanpak, dan kan je je zorgen neerleggen bij de directie, het bestuur of bij een onafhankelijke klachtencommissie.

Succes met je aanpak! Herkenbaar of niet? Deel je ervaringen of jouw aanpak met ons op Facebook.

Bestel hier:

Meidenvenijn in het Basisonderwijs, Anke Visser, Uitgeverij Pica, 24,95 euro

In dit boek vind je tevens een aantal praktische bijlagen, die je – als je het boek hebt aangeschaft – kosteloos kunt downloaden. Het wachtwoord vind je in het boek.


(c) Can Stock Photo / mandygodbehear

Comments are closed.

Posted in: Opvoeden
Charlotte Borggreve

Auteur:

Charlotte Borggreve is naast moeder van drie ook orthopedagoge en kinder- en jongerencoach en heeft een eigen praktijk in Amsterdam Centrum.

Simple Share Buttons